Voorstelling

Op glas 1 staat  een allegorie afgebeeld, waarin de Staten van Holland als jonge Republiek een heldere boodschap afgeven. Elke figuur vertegenwoordigt een abstract begrip. De vrouw op de zegekar beeldt de ‘Vrijheid van het geweten’ uit. Naast haar zit Bescherming van het Geloof, die haar verdedigt. Vijf sterke en krachtige vrouwen trekken de kar vooruit. Zij symboliseren de deugden Liefde, Gerechtigheid, Eendracht, Trouw en Standvastigheid. Vijf elementen die essentieel zijn voor een blijvende vrijheid in het land. Onder de kar ligt een oude man, de Tirannie, zijn macht is gebroken, getuige het kapotte zwaard en de geknapte boeien.

Schenkersgedeelte

Glas 1 wordt ook wel het Statenglas genoemd; het is geschonken door de Staten van Holland. Links en rechts van de hoofdvoorstelling zijn de wapens terug te vinden van de vijfentwintig steden die bij het Zuiderkwartier horen. Daarin zijn onder andere steden als Gouda, Woerden, Schoonhoven en Geer(truiden)berg te vinden.

Details glas

1. Liefde wordt in glas 1 gesymboliseerd door een vrouw die vertederd neerkijkt op twee kinderen die zich aan het rokken vastklemmen.
2. Wie goed kijkt, ziet dat de Eendracht een bundel pijlen in haar hand houdt. De boodschap is duidelijk: als alle pijlen op hetzelfde doel gericht worden, kan er veel bereikt worden. Anders verwoord: eensgezindheid tussen de verschillende Hollandse steden helpt in het bereiken van het juiste doel.
3. In de wapens links en rechts van de hoofdvoorstelling zijn de vijfentwintig steden van het Zuiderkwartier vertegenwoordigd. Een lange naam als Geertruidenberg wordt in het glas uit praktische overwegingen afgekort tot Geerberg.

Details carton

1. De Utrechtse schilder Joachim Wtewael (1566-1638) zet met trefzekere lijnen de voorstelling op. Zijn  maniëristische wijze van schilderen is terug te zien in de uitbeelding van de vrouwen links. Door hun beweeglijke lichaamshoudingen en zwierige kledij brengen ze dynamiek in de voorstelling.
2. Boven het hoofd van de tiran zweeft een kwaadaardig monster, die hem allerlei kwaad lijkt in te fluisteren. Symbool voor het kwaad dat de tiran vertegenwoordigt. Op het glas is dat monster veel minder goed te zien dan op het carton.
3. De banderol of tekstlint is op het carton leeggelaten. Dat leverde later de discussie op wat er van origine op het glas heeft gestaan, ‘bescherming van geloof’ of ‘bescherming tegen tirannie’.  Wilden de Staten vooral de tirannie bestrijden, die de ‘vrijheid van consciëntie’ bedreigde, of moesten de Staten juist het (protestantse) geloof beschermen tegen kwalijke invloeden? De meningen daarover zijn nog steeds verdeeld.